Categorie: NL

blogs in het Nederlands

  • Verjaardag!

    Een jaar geleden publiceerde ik mijn eerste blogpost. Ik had een aardige vergelijking gevonden om dat toch wel erg abstracte AI te kunnen illustreren aan de hand van een analogie die iedereen kent. De verwachting was dat er nog wel meer van dat soort vergelijkingen te maken zouden zijn en dat dat een leuke serie…

  • Ze pikken onze banen in!

    Een herkenbare angst: wat gebeurt er met mijn werk als er opeens mensen bijkomen die ook wel willen werken, of als er nieuwe technologie wordt geïntroduceerd die allerlei taken uit handen neemt? De impact van arbeidsmigranten is al een langer lopende discussie, maar banenverlies door AI begint inmiddels ook een onderwerp te worden. Arbeidsmigratie en…

  • Oproep aan de AI keukenbrigade: schrijf eens een kookboek!

    Hoe hebben we ooit als mensheid leren koken? Neem brood. Ooit moet iemand een kommetje graanpap zijn vergeten, om later te ontdekken dat het mengsel was gaan bubbelen en na verhitting ineens veel lekkerder en luchtiger werd dan bedoeld. Geen idee wat gist was, geen kennis van fermentatie, alleen de praktische ontdekking: als je dit…

  • Hoe lang gebruiken we AI nog als een sneller paard?

    “Als ik de mensen had gevraagd wat ze wilden, zouden ze gezegd hebben: snellere paarden”. Dit heeft Henry Ford niet echt gezegd, maar er is een reden dat de uitspraak zo populair is: het komt gewoon ontzettend vaak voor dat een vernieuwing eerst nog volledig in een oude manier van werken wordt opgenomen. Als daar…

  • Spreektaal wordt schrijftaal wordt internettaal – laat die AI-taal maar zitten

    Is dit herkenbaar? Het gebruik van Generatieve AI neemt toe–en dat is terug te zien in onze taal. De impact op ons taalgebruik kun je onderscheiden in drie categorieën: Eenvormige stijl: GenAI produceert vaak gemiddeld, netjes en voorspelbaar taalgebruik. Eenzijdige perspectieven: Modellen hergebruiken dominante patronen uit hun trainingsdata en bevoordelen daarmee meerderheidsopvattingen. Standaard redeneerstijl: antwoorden…

  • Van crash test dummies tot chatbots: oude problemen in een nieuw jasje

    Wie een voedselallergie heeft kan gewoon meedoen in onze maatschappij. Er zijn wetten over etiketteren van allergenen waardoor deze groep zonder problemen door het leven kan gaan. Toch? Nou, dat valt behoorlijk tegen. Ik ken iemand die allergisch is voor kruidnagel. Een zeldzame allergie, maar je zult het maar hebben. Die mooie wetten over etikettering…

  • Geletterdheid als weerwoord tegen AI-magie

    Zo rond 2018 is de eerste groep kinderen geboren die hebben leren lezen en schrijven in een wereld waarin ChatGPT al bestond. Voor hun is een chatbot waarschijnlijk iets heel gewoons. Bij een klein aantal zal er verbazing zijn “hoe kan dat eigenlijk?”: die gaan dan later AI studeren. Maar de anderen maken gewoon gebruik…

  • AI is niet één ding maar een heel wagenpark

    Als je vandaag de dag aan een willekeurige voorbijganger vraagt wat AI is, dan is de kans groot dat in het antwoord ‘ChatGPT’ genoemd wordt. Of op zijn minst een andere toepassing die op taalmodellen gebaseerd is. Dat is niet juist, maar wel begrijpelijk. Maar er zijn heel veel meer soorten AI, en ze hebben…

  • Hoofdpijn van uitlegbare AI?

    Hoe ik autoreparaties, vallende appels en paracetamol nodig heb om de AI black box uitlegbaar te maken. Mensen willen de wereld begrijpen: dat geeft vertrouwen en voorspelbaarheid. Wat we nu ‘natuurwetenschappen’ noemen, staat in een lange traditie. In oude verhalen lees je over de geest van de rivier, die boos geworden is waardoor de rivier…

  • Vertrouwen op AI is gevaarlijk. Niet vertrouwen ook.

    (Deze blog is een coproductie met Daan Di Scala, collega bij TNO en PhD-kandidaat aan de Universiteit Utrecht.) Een oude toepassing van AI die elke Nederlander – zonder het te weten – begin jaren 90 dagelijks gebruikte, was het geautomatiseerd lezen van handgeschreven adressen op brieven. Zo kon het sorteerproces van PTT Post goedkoper en…

  • Kunnen onderzeeërs zwemmen?

    “De vraag of computers kunnen denken is niet interessanter dan de vraag of onderzeeërs kunnen zwemmen.” Aldus de fameuze computerwetenschapper Edsger Dijkstra. Anderen vinden het blijkbaar toch interessant genoeg: er is momenteel behoorlijk veel aandacht voor de vraag wat AI nu eigenlijk doet. Kun je dat “denken” noemen? Of kun je op zijn minst vinden…

  • Uitbestede menselijkheid

    Steeds meer menselijke taken worden door technologie overgenomen – maar wat zegt dat over ons? De Britse antropoloog Richard Wrangham stelt dat we pas ‘mens’ konden worden toen we genoeg calorieën binnen konden krijgen om die bizar grote hersenen van energie te voorzien. Met rauw voedsel lukt dat gewoon niet, berekende hij. Dus pas toen…

  • Terug naar school: wat grammatica en topografie met AI te maken hebben

    Hoe leren mensen taal? Kinderen leren hun moedertaal vanzelf. Als je op latere leeftijd een taal leert, komen daar grammatica en woordenboeken bij kijken. Hoe kunnen computers met taal omgaan? De klassieke Natural Language Processing (van vóór ChatGPT) werkt een beetje zoals mensen op latere leeftijd een taal leren. Geef de computer een lijstje zelfstandige…

  • Reflectie op de eerste blogs

    “Maar nu is het anders!” Is dat echt zo? Leven we met de opkomst van AI in een bijzonder tijdperk, of zullen historici van de 22e eeuw onze opwinding met milde verwondering bekijken? Ik ben deze serie blogs gestart omdat ik het belangrijk vind dat om de veranderingen als gevolg van AI in perspectief te…

  • Als data “de nieuwe olie” was, wat is AI dan?

    In de tijd dat de term ‘big data’ heel erg nieuw was en zéér veelbelovend, riepen we enthousiast naar elkaar “data is de nieuwe olie!”. Het idee daarachter was dat de grondstof ‘data’ tot een enorme hausse aan nieuwe en nuttige toepassingen zou leiden. Die vergelijking is misschien wel beter dan we dachten. In mijn…